Lời nói đầu:Lượng vàng trong các quỹ ETF toàn cầu đạt kỷ lục 4.223 tấn vào ngày 11/9, phản ánh dòng vốn đầu tư tài chính quay trở lại mạnh mẽ trước những bất ổn về tài khóa và trái phiếu Mỹ.

Tính đến ngày 11/9, lượng vàng do các quỹ ETF trên toàn thế giới nắm giữ đạt 4.223 tấn, mức kỷ lục chưa từng có. Khoảng một nửa khối lượng này, tương đương hơn 2.000 tấn, tập trung tại các quỹ ETF khu vực Bắc Mỹ. Đà tăng được tích lũy trong suốt 15 tháng qua với mức gia tăng hơn 1.100 tấn, vượt qua đỉnh cũ 4.176 tấn được thiết lập hồi tháng 2.
Riêng trong tháng 8, các quỹ ETF vàng toàn cầu hút ròng 18 tỷ USD, mức cao thứ hai trong lịch sử theo giá trị. Tổng tài sản quản lý đạt 615 tỷ USD, tăng 16% so với tháng trước. Các quỹ tại châu Âu dẫn đầu với dòng vào kỷ lục 7,9 tỷ USD, còn Bắc Mỹ ghi nhận mức cao thứ ba trong lịch sử với 7,7 tỷ USD.
Mục lụcDòng vốn ETF vàng lập kỷ lục và cú đảo chiều so với giai đoạn 2022-2024

Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều so với giai đoạn 2022-2024, khi giá vàng duy trì ở mức cao nhưng lượng vàng trong các ETF lại sụt giảm. Bước sang năm 2025 và 2026, giá vàng tăng song hành cùng lượng vàng được các quỹ tích lũy, tạo tín hiệu rõ rệt về sự trở lại của dòng vốn đầu tư tài chính. Cơ chế vận hành của ETF lý giải phần nào xu hướng này. Khi nhà đầu tư mua chứng chỉ quỹ được bảo chứng bằng vàng vật chất, quỹ phát hành buộc phải gia tăng lượng vàng nắm giữ tương ứng.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới, có ba yếu tố chính thúc đẩy dòng vốn ETF. Thứ nhất, giá vàng tăng khoảng 13% trong tháng 8, một trong những mức tăng tháng mạnh nhất trong vòng một phần tư thế kỷ, tạo hiệu ứng momentum và kích thích nhu cầu chiến thuật. Thứ hai, lo ngại về tài khóa và trái phiếu Mỹ gia tăng. Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn, từ 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD mỗi đợt, áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11/2026. Động thái này diễn ra sau khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm leo lên mức 5,32%, cao nhất kể từ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu. Giới đầu tư lo ngại về nguy cơ lạm phát, mất giá tiền tệ và kịch bản áp chế tài chính. Thứ ba, vàng ngày càng được nhìn nhận như tài sản phòng hộ trước rủi ro vĩ mô, khi nợ công và thâm hụt ngân sách đã trở thành vấn đề mang tính toàn cầu.
Động lực vĩ mô và sự hội tụ với nhu cầu từ ngân hàng trung ương
Dòng vốn ETF tăng trong bối cảnh các ngân hàng trung ương tiếp tục tích lũy vàng. Trong quý hai năm 2026, khối lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương đạt 289 tấn, cao nhất từng được ghi nhận cho một quý hai và tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Ba Lan dẫn đầu với 51 tấn, đưa dự trữ lên 632 tấn. Trung Quốc bổ sung 33 tấn, mức tăng quý lớn nhất kể từ quý bốn năm 2023. Tính chung nửa đầu năm 2026, các ngân hàng trung ương đã mua 345 tấn vàng. Hai nhóm nhà đầu tư này có đặc điểm khác nhau nhưng cùng góp phần củng cố nhu cầu đối với vàng.
Các tổ chức tài chính lớn duy trì quan điểm lạc quan. J.P. Morgan dự báo giá vàng bình quân đạt 6.000 USD/ounce vào quý bốn năm 2026, với khả năng vươn tới 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2027. Tuy nhiên, rủi ro vẫn hiện hữu. Nếu giá vàng điều chỉnh mạnh hoặc khẩu vị rủi ro trên thị trường tài chính thay đổi, dòng vốn ETF có thể đảo chiều nhanh chóng. Sự phục hồi của thị trường chứng khoán Trung Quốc trong tháng 8, với chỉ số CSI300 tăng 10%, phần nào lý giải dòng vốn ETF vàng chảy ra khỏi khu vực châu Á trong cùng thời điểm, cho thấy tính nhạy cảm của dòng vốn đầu tư tài chính.
Nguồn tham khảo: cafef
